گزارش اختصاصی بر اساس دادههای معتبر محلی و بینالمللی | ۱۳ سنبله ۱۴۰۴ (۴ سپتامبر ۲۰۲۵)
۱. خلاصه اجرایی
چهار روز پس از زلزله ۶ ریشتری در عمق ۸ کیلومتری زمین در ولسوالی نورگل ولایت کنر، تلفات به بیش از ۲,۲۰۰ نفر رسیده و حدود ۴,۰۰۰ نفر زخمی گزارش شدهاند. بیش از ۸,۰۰۰ خانه مسکونی تخریب کامل یا تا ۹۸٪ آسیب دیده است. این فاجعه، همراه با ۱۷ پسلرزه (از جمله یک پسلرزه ۵.۲ ریشتری)، مناطق کنر، ننگرهار، نورستان و لغمان را تحت تأثیر قرار داده است. رانش زمین راههای مواصلاتی را مسدود کرده و تنها مسیر دسترسی، عملیات هوایی محدود است.
زنان و دختران بیشترین قربانیان این بحراناند؛ کمبود پزشکان زن، محدودیتهای طالبان بر آموزش و کار زنان، و ترس از اردوگاههای مختلط باعث شده که بسیاری از مجروحان درمان نشوند. سازمان ملل هشدار داده است که در صورت عدم تمرکز بر نیازهای جنسیتی، نرخ مرگومیر افزایش خواهد یافت.
۲. ابعاد زمینشناسی و خسارات
• شدت زلزله: ۶ ریشتر (USGS)
• مکان وقوع: ولسوالی نورگل، ولایت کنر
• عمق: ۸ کیلومتر – زمینلرزه کمعمق با تخریب شدید
• پسلرزهها: ۱۷ مورد؛ ۴ مورد با شدت بیش از ۴.۵ ریشتر
• مناطق آسیبدیده: نورگل، وترپور، سرکانو، چوکی، غازیآباد (کنر) + بخشهایی از ننگرهار و نورستان
• آمار تلفات:
o کشتهها: ۲,۲۰۵ نفر (آمار طالبان)
o زخمیها: ۴,۰۰۰ نفر
o خانههای تخریبشده: ۸,۰۰۰ واحد
• زیرساختها: تخریب ۶ پل، انسداد ۱۲ کیلومتر شاهراه اسعدآباد–جلالآباد
منابع: OCHA – گزارش وضعیت افغانستان، ۳ سپتامبر ۲۰۲۵ | WHO – ارزیابی اولیه نیازها
۳. پیامدهای جنسیتی بر سلامت
۳.۱ کمبود پزشکان زن
• در تمام کنر کمتر از ۳ پزشک زن فعال وجود دارد؛ بیمارستان ولایتی متخصص زنان ندارد.
• در ۴۸ ساعت اول، حداقل ۶ زن باردار به دلیل عدم دسترسی به خدمات سزارین جان باختند (منابع: انجمن ماماهای افغانستان، CARE).
• طالبان همچنان ورود دختران به رشتههای قابلهگی و پرستاری را ممنوع کرده که این کمبود را تشدید کرده است.
۳.۲ روایت میدانی
«وقتی به شفاخانه رسیدم، نه داکتر زن بود نه ماما. حتی برای یک بخیه، کسی حاضر نبود حجابم را بردارد.»
سولا، ۳۲ ساله، روستای مزار دره (منبع: رادیو آزادی، ۱ سپتامبر ۲۰۲۵)
۴. بحران امدادرسانی و موانع دسترسی
• راههای مواصلاتی: رانش زمین راه نورگل–اسعدآباد را مسدود کرده؛ امدادرسانی فقط با بالگرد ممکن است.
• ذخایر دارویی: ذخایر بیمارستانهای کنر تنها برای یک هفته کافی است (WHO).
• پاسخ جهانی:
o کمک ۵ میلیون دلاری سازمان ملل
o تیمهای سیار MSF و صلیب سرخ مستقر در اسعدآباد
o توزیع کمکهای اضطراری WFP برای ۲۰,۰۰۰ خانواده
• شکافها: براساس گزارش OCHA، فقط ۲۸٪ نیازها پوشش داده شده است.
۵. درخواستهای فوری از نگاه حقوق زنان
۱. اعزام تیمهای پزشکی زن شامل متخصصان زنان، ماماها و رواندرمانگران.
۲. ایجاد کلینیکهای موقت ویژه زنان با خدمات ۲۴ ساعته.
۳. توزیع کیتهای بهداشت باروری برای ۵,۰۰۰ خانواده.
۴. تضمین حضور زنان در شوراهای هماهنگی بحران طبق استانداردهای بینالمللی.
ریچارد بنت، گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل، تأکید کرده:
«حذف زنان از فرآیند کمکرسانی، بحران انسانی را تشدید میکند.»
۶. جمعبندی و توصیهها
زلزله کنر نهتنها یک فاجعه طبیعی، بلکه آینهای از تبعیض ساختاری طالبان علیه زنان است. محدودیت آموزش و کار زنان، بحران خدمات صحی را به یک فاجعه انسانی بدل کرده است. اگر اقدام فوری برای تأمین نیروی پزشکی زن و رفع موانع جنسیتی صورت نگیرد، مرگومیر مادران و نوزادان از تلفات مستقیم زلزله پیشی خواهد گرفت.
توصیههای کلیدی:
• UN OCHA و شرکای بشردوستانه باید بودجه اضطراری سلامت باروری (MISP) را فعال کنند.
• WHO و UNFPA باید تیمهای پزشکی زن را فوراً اعزام کنند.
• نهادهای محلی و بینالمللی باید بر رعایت حقوق زنان در کمکرسانی نظارت داشته باشند.
