آتریسا
درست یکسال پس از آنکه طالبان بهطور رسمی بیش از دوازدههزار سالن زیبایی را قفل زدند، حالا همان «چراغهای پنهان» را هم میخواهند خاموش کنند. فرمان تازهشان ساده است: «هر مکانی که زنی مو ببُرد، رنگ بزند یا ابرو بکشد باید در سی روز بسته شود، والا پایش به زندان باز میشود.»
با این حکم، حداقل پنجاههزار آرایشگر زن و شاگردشان رسماً بیکار میشوند؛ اما آمار واقعی از تعداد سالنهای زیرزمینی و زنانی که در اتاقکهای تاریک خانههایشان مشتری میپذیرند، خبر ندارد.
«اگر اینجا هم ببندند، دیگر هیچ پنجرهای باز نمیماند»
مینا رضایی از بدخشان—که اسم واقعیاش را پنهان میکند—ده سال است قیچی و شانه دست گرفته. او میگوید: «این سالن فقط محل کار ما نیست؛ تنها مکانی است که میتوانیم نفس بکشیم.» نُه زن دیگر در همان فضا کار میکنند؛ همهشان یا از مدرسه بیرونشان کردهاند یا دانشگاهشان نیمهکاره مانده است. دختر بزرگ مینا حقوق خوانده بود و میخواست دادستان شود، حالا رنگ و مشت میکند تا کرایه خانه بیایید. خواهر کوچکترش کلاس یازدهم بود، حالا همانجا شامپو سر میریزد.
مینا ادامه میدهد: «اگر طالبان درِ این اتاق را هم ببندند، هفت خانواده نانخور خود را از دست میدهند.»
«راه رفتن روی تیغ»
زهرا محمدی، آرایشگر سی ساله در هرات، شبها خواب ندارد. «هر صدای موتوری میآید، فکر میکنیم طالباناند.» او میگوید: «مشتریانمان فقط برای آرایش نمیآیند؛ برای اینکه یک ساعت احساس زن بودن کنند. حالا همان یک ساعت را هم از ما میگیرند.»
زهرا دو بچه دارد، شوهرش بیکار است و مهاجرت شدنی نیست؛ مرزهای همسایه بستهاند. «اگر تعطیل کنم، بچهها گرسنه میمانند؛ اگر ادامه دهم، ممکن است در مقابل چشمانشان دستگیرم.»
اخاذیِ جدید؛ «قیمت رنگ مو چند تا اسکناس طالبان؟»
گزارشهای محلی میگویند برخی اعضای طالبان از همین فرمان تازه ابزاری برای باجگیری ساختهاند: «یا پول بده یا سالن را لو میدهم.» در مواردی، کیفهای لوازم آرایش را هم غارت کردهاند؛ از تیوب رژلب تا سشوار.
«جهان، صدای ما را فراموش نکند»
زنانی که هنوز زیرزمینی کار میکنند، از گروههای حقوق بشری و کشورهای خارجی درخواست کمک فوری دارند: «به ما یاد بدهید چطور آنلاین کار کنیم، چطور پولِ غذا و کرایه خانه را دربیاوریم. مهمتر از همه، نام ما را در گزارشهایتان حفظ کنید؛ طالبان میخواهند ما را از صفحه روزگار پاک کنند.»
اکنون، آخرین «چراغهای امید» در حال خاموشیاند؛ چراغهایی که روزی فقط رنگ مو میگذاشتند، اما حالا تنها رنگ زندگی در روزهای سیاه زنان افغانستاناند.
