در دل شب گذشته، زمین زیر پای ساکنان ولایتهای کنر و ننگرهار لرزید و فاجعهای هولناک را رقم زد. گزارشهای رسمی طالبان از مرگ بیش از ۷۵۰ نفر و زخمی شدن حدود ۲۳۰۰ تن حکایت دارد، اما صداهای محلی فریاد میزنند که واقعیت تلختر از این ارقام است. آنچه این بحران را دوچندان دردناک کرده، کمبود شدید پزشکان زن در مراکز درمانی است – وضعیتی که زنان و دختران آسیبدیده را در آستانه مرگ قرار داده، زیرا دسترسی به درمان سریع برای آنها همچون رویایی دستنیافتنی شده. منابع میدانی هشدار میدهند: بدون تزریق فوری نیرو و تجهیزات به این مراکز، موج مرگبار دیگری در راه است.
در گفتگو با شاهدان عینی و بازماندگان، تصویر واقعیتری از عمق فاجعه نمایان میشود. آنها میگویند آمار تلفات رسانهای فقط نوک کوه یخ است و زنان، که اغلب قربانیان اصلی هستند، در گرداب بیتوجهی غرق شدهاند. نیاز به کمکهای پزشکی اورژانسی، مانند نوری در تاریکی، حیاتی است.
فرید احمدی، یکی از محلیهای ولسوالی کنر که خودش شاهد ویرانی بوده، با صدایی لرزان میگوید: «زنان و دختران ما در این زلزله بیشترین ضربه را خوردهاند. با هجوم مجروحان، کمبود کادر درمانی زن مثل خنجری بر گلوی ماست.» او آمار رسمی را زیر سؤال میبرد و تأکید میکند: «بر اساس آنچه میبینیم، تعداد کشتهها و زخمیها خیلی بیشتر است و هر ساعت بر آن افزوده میشود. بیمارستانها پر از درد است، اما دستهای شفابخش زنانه کماند.»
احمدی با چشمانی پر از امید و ناامیدی ادامه میدهد: «از همه سازمانهای بشردوستانه التماس میکنم: بیایید! مردم ما در جهنمی از گرسنگی، درد و بیسرپناهی گیر افتادهاند. غذا، دارو، پناهگاه – اینها نه آرزو، بلکه نیاز فوری ماست. زمان طلایی در حال از دست رفتن است.»
یک منبع آگاه محلی، که هویتش را پنهان نگه میدارد، زنگ خطر را بلندتر به صدا درمیآورد: «صدها زن و کودک به مراکز درمانی هجوم آوردهاند، اما کمبود پزشکان زن همه چیز را به بنبست کشانده. رسیدگی به آنها پر از مانع است.» او هشدار میدهد: «اگر همین حالا ظرفیت بیمارستانها را افزایش ندهیم و پزشکان زن بیشتری نیاوریم، فاجعهای بزرگتر در انتظار است.»
این منبع با اشاره به فرهنگ جامعه افغان میافزاید: «در اینجا، مردان نمیتوانند مستقیم زنان را درمان کنند. نتیجه؟ ساعتها انتظار کشنده، تأخیرهای مرگبار و افزایش قربانیان. زنان بسیاری جانشان را از دست میدهند فقط چون پزشک زنی نیست که دست یاری دراز کند.»
این بحران ریشه در سیاستهای طالبان دارد. وزارت بهداشت آنها پیشتر کمبود پزشکان زن در شرق کشور را پذیرفته بود، اما در چهار سال گذشته، درهای دانشگاهها و مراکز آموزشی پزشکی را به روی زنان بستهاند – از رشتههای مامایی و پرستاری گرفته تا فناوریهای پیشرفته پزشکی. نتیجه؟ نسلی از زنان متخصص که هرگز فرصت شکوفایی نیافتند.
در حالی که زنان کنر و ننگرهار با مرگ دست و پنجه نرم میکنند، ذبیحالله مجاهد، سخنگوی طالبان، آموزش زنان را «مسئلهای حاشیهای» میخواند. اما این «حاشیه» حالا جان هزاران نفر را تهدید میکند – سیاستی که نه تنها آموزش را سرکوب کرده، بلکه زندگی را هم به بازی گرفته.
یونیسف، صندوق کودکان سازمان ملل، پیش از این زنگ خطر را به صدا درآورده بود: کمبود متخصصان بهداشت و نبود امکانات، جان میلیونها افغان را در معرض خطر قرار داده. حالا، در میان ویرانههای زلزله، این هشدار واقعیتر از همیشه است. زمان اقدام فوری است – پیش از آنکه دیر شود.
